وەرزش لە نەینەوا.
لە دامەزراندنی یانەی مووسڵ لە ساڵی ١٩٦٨ و بیست وەرزی لە خولی پێشکەوتووی تۆپی پێی عێراقی، بەناو ئەو ئاژڕاندنکار و قورس-هەڵگرانەی نەریتی وەرزشە کلاسیکییەکانی شارەکەیان دامەزراند، تا کاولکردنی یاریگای مووسڵ لە ٢٠١٧ و گەڕانەوەی یانەکە بۆ خولی ستارەکانی عێراق بۆ وەرزی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ — لێکدانەوەیەکی سەرچاوەی پشت ڕاستکراوەوەی ئەوەی چۆن وەرزش لە نەینەوا ڕێکخرابوو، چی لە ٢٠١٤–٢٠١٧دا لێ کەوتە جێ، و چۆن چوارچێوەی ڕکابەری ڕێکخراو دیسان دروستکراوەتەوە.
بۆ زۆربەی ئەو نیو سەدەیەی کە لە ساڵی ١٩٧٤ـەوە کە هەرەمی تۆپی پێی عێراقی لەسەر بنەمای یانە دیسان ڕێکخرایەوە، تێ پەڕیوە، مووسڵ بوونیکی دیار لە خولی سەرەکیی وڵاتدا بووە. یانەی سەرەکی شارەکە، یانەی وەرزشیی مووسڵ (نادي الموصل الریاضي)، لە بیست خولی خولی پێشکەوتووی عێراقی پێش ڕووداوەکانی ٢٠١٤دا بەشدار بووە، و ستوونێکی فێستەی تۆپی پێی یانەیی وڵاتەکە بوو لە تەنیشت یانە بەغداییە درێژخایەنە هیمنەکاندا. کەمتر بەرچاو، نەینەوا یاریزانانی بەرهەم هێنا بۆ تیمە نیشتمانییەکانی عێراق لە ئاژڕاندن، قورس-هەڵگرتن، بۆکس و ئاتلێتیکدا بەناو چەند خولی ئۆلێمپیدا؛ ڕکابەرییەکی هەرێمیی تۆپی پێی ڕێکخستووە کە لە زۆربەی ڕکابەرییەکانی وڵاتەکە کۆنترە؛ و، بەناو کۆلێژی پەروەردەی جەستەیی و زانستەکانی وەرزشی زانکۆی مووسڵ، زنجیرەیەکی درێژی ڕاهێنەران و مامۆستایانی پەروەردەی جەستەیی بنیات ناوە کە خزمەتی ناوچەی فراوانترەوەی کردووە.
ڕووداوەکانی ٢٠١٤–٢٠١٧ هەموو پارچەیەکی ئەو چوارچێوەیە تێکدا. داعش وەرزشی ڕێکخراوی لە ئەو سەرزەمینەی کۆنترۆڵی کردبوو قەدەغە کرد، یاریزانانی کە دەرکەوتنیان قەدەغەکەی بێزار دەکرد، چاودێری کردن، و دامەزراوە وەرزشییەکانی — لە خۆیدا یاریگای مووسڵ — وەک بنکەی سەربازی بەکار هێنا. کاتێک سوپای عێراقی شارەکەی لە تەمووزی ٢٠١٧دا ڕزگار کرد، یاریگای سەرەکی کاول کرابوو، یانەی مووسڵ یاریزان و کارمەندانی لێ کەوتە جێ لە خۆیدا کاپتنی پێشتری ئەلی ئوسامە، و خەتی نەوەی نوێی یانەکە چەند ساڵێک لە دواکەوتوویدا بوو. تۆپی پێ لە ئابی ٢٠١٨دا گەڕایەوە بۆ پارێزگاکە، کاتێک مووسڵ ٠–٠ یەکسانی لەگەڵ مەیسان لە خولی یەکەمی عێراقدا کرد — یەکەم یاری ڕکابەری لە پارێزگاکەدا لە دوای داگیرکردنی ٢٠١٤. هیمنی لەو کاتەوە چەسپێنراو بەڵام بەرچاو بوو: یانەکە بۆ وەرزی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ بۆ خولی ستارەکانی عێراق گەڕاوەتەوە دوای بردنەوەی شایستەی ئاستی دووەم لە ٢٠٢٤–٢٠٢٥دا؛ کۆلێژی پەروەردەی جەستەیی کار دەکا؛ وەرزشی قوتابخانە دیسان دروست دەکرێ؛ و گفتوگۆی پلانگرتن لە ئەوەی فریاکەوتنە بۆ بوژاندنەوەی ژێرخانی درێژخایەنی وەبەرهێنان گۆڕاوە.
یەکەم · وەرزش لە ژیانی نیشتمانی عێراقی و شوێنی نەینەوا تێیدا
سیستەمی وەرزشی ڕێکخراوی عێراق لەسەر بناغەی کۆتاییەکانی سەردەمی عوسمانی و سەرپەرشتیی بەریتانیی بنیات نراوە، بەڵام شێوەی هاوچەرخی بۆ پەنجاکان و شەستەکانی سەدەی بیستەم دەگەڕێتەوە کاتێک وەزارەتی لاوان و وەرزش (ئێستا وەزارەتی لاوان و وەرزشەکان)، لیژنەی ئۆلێمپیی نیشتمانیی عێراق (دامەزراو ١٩٤٨)، یەکیەتی تۆپی پێی عێراق (هەروەها ١٩٤٨) و تۆڕێک لە بەڕێوەبەرایەتیی وەرزشی پارێزگا دامەزرابوون. سیستەمە کە ئەمڕۆ کار دەکا، ڕیزبەندیی فدراڵی لە ڕێگەی وەزارەتەکەوە، حوکمدانی یەکیەتی بۆ هەر وەرزشێک (لەگەڵ یەکیەتی تۆپی پێ بەرچاوترین)، بەڕێوەبەرایەتیی پارێزگا لە خۆیدا بەڕێوەبەرایەتیی لاوان و وەرزشی نەینەوا، و سیستەمێکی یانە کە لە هەرەمەکانی پشت پلە و دواخستن ڕێکخراوە، تێکەڵ دەکا. تۆپی پێ ڕەمز-ڤێرژنی هیمنە؛ ئاژڕاندن، قورس-هەڵگرتن، بۆکس، ئاتلێتیک، مەلەکردن، تۆپی ڕەشاش و باسکێتبۆڵ یەکیەتی نیشتمانی و بەشداریی خولی ئۆلێمپی پاراستوون؛ وەرزشی ژنان لە دوایییەکانەوە و لە بنکەیەکی بچووکترەوە بنیات نراوە.
لە ناوەوەی ئەو سیستەمەدا، نەینەوا بەمێژوویی ناوچەیەکی وەرزشی ئاستی دووەم بووە — نەک بەو مانایەی ڕیزبەندیی ڕکابەری، بەڵکو بەو مانایەی کە یەکێکە لە دوو یاخود سێ ناوەندی وەرزشی هەرێمیی عێراق لە تەنیشت بەسرە و هەولێردا، دوای بەغداد. بەخشینی پارێزگاکە دوو لاکی هەبووە. یەکەم، یاریزانانی تۆپی پێ و ئاژڕاندنکارانی بەرهەم هێناوە بە ژمارەی نا-هاوتای کە لە بەشدارییەکەی لە دانیشتووانی نیشتمانی پێش دەکەوێ، لە هەردووکی دۆخدا لە کلتووری تۆپی پێی شارستانی چڕی مووسڵ و نەریتی ئاژڕاندنی شارەکە و تەلعەفەردا. دووەم، ڕکابەرییەکی تۆپی پێی هەرێمیی لەنگەر کردووە — دوری مووسڵ، دامەزراو لە ساڵی ١٩٥٠، دوو ساڵ پاش دوریی یەکیەتی ناوەند، بەسرە و کەرکوک لە ١٩٤٨دا — کە بە بیست و پێنج ساڵ پێش هەرەمی نیشتمانی بوو، و لە شێوەی گۆڕاودا لە ناوەوەی دوری پلەی پێشکەوتووی ئەمڕۆدا دەژیێتەوە.
دووەم · تۆپی پێ: یانەی مووسڵ و یانەکانی نەینەوا
تۆپی پێ وەرزشی هیمنە لە نەینەوا وەک لە سەرتاسەری عێراقدا. یانەی سەرەکیی پارێزگاکە یانەی وەرزشیی مووسڵ ـە (نادي الموصل الریاضي)، کە بەسانایی بە «مووسڵ» ناسراوە، دامەزراو ١٩٦٨. بەناو حەفتاکان، هەشتاکان و نەوەدەکاندا، یانەکە دیمەنێکی ئاسایی خولی پێشکەوتووی عێراقی بوو، و بیست خولی بەشداریی خولی پێشکەوتووی کۆکردبووەوە — ئاستێکی بوونی درێژخایەنی خولی سەرەکی کە چەند یانە لە دەرەوەی بەغدادەوە بەدەستی هێناوە. مووسڵ هەرگیز شایستەی نیشتمانی نەبردووە (شامپیۆنیی پاریزراوەی «چوار گەورەکان»ی بەغداد بووە: هێزی ئاسمانی، پاراستن، قوتابیان و زەوراء، کە هەندێ جار یانە لە هەولێر و ناوەندە هەرێمییەکانی تر پێی هاوبەش دەبوون)، بەڵام دیپڵۆکراسیی یانەکە وەک نوێنەری مووسڵ لە ڕکابەرییە سەرەکییەکانی وڵاتدا ڕۆڵێکی شارستانی پێ بەخشیوە کە لە ماوەی نا-باشی ئەنجامی یاری ڕزگاری بووە.
دوو نزیک-ڕووخان لە پێش بحرانی ٢٠١٤دا بوون. لە وەرزی خولی پێشکەوتووی عێراقی ٢٠٠٧–٢٠٠٨دا، مووسڵ بۆ پاساوەکانی ئاسایش وەدەرکەوت؛ ئەوان بۆ خولی پێشکەوتوو گەڕانەوە بێ ئەوەی لە پلەی خوارتر یاری بکەن. لە وەرزی ٢٠٠٨–٢٠٠٩دا یانەکە دیسان وەدەرکەوتنی خۆیان ڕاگەیاند، ئەم جارە بەهۆی کێشە دارایییەکان. هەتا ٢٠١٣–٢٠١٤ یانەکە لە خولی پێشکەوتووی ڕکابەری دەکرد و نزیک بوو لە شایستەییی قۆناغی کۆتاییی خولەکە. ئینجا، لە حوزەیرانی ٢٠١٤، داعش شارەکەی گرت، و تۆپی پێی ڕێکخراو لە پارێزگاکەدا ڕاوەستا.
ڕووخانی ٢٠١٤–٢٠١٧ لە بەشی خۆیدا لە خوارەوە چارەسەر کراوە (§ حەوتەم). دوای جەنگ، مووسڵ لە تیمێکی گەنج دیسان دروست کرایەوە و چووە ناو دوری یەکەمی عێراق، پلەی سێیەم وەک ئەو کاتە ڕێکخرابوو. لە یەکەم ڕۆژی یارییی گرووپی الف لە جۆلەی کۆتایی پلەکەدا، لە ئابی ٢٠١٨دا، مووسڵ لە ماڵەوەدا لە مووسڵ ٠–٠ یەکسانی لەگەڵ مەیسان کرد — یەکەم یاری ڕکابەری لە پارێزگاکەدا لە دوای داگیرکردنی ٢٠١٤. یانەکە دیمەنێکی ئاسایی خولی پێشکەوتوو بوو، کە لە ٢٠ خولدا بەشدار ببوو، و ئێستا بە تیمێکی گەنج بەڕێوەبردوو لەلایەن محەمەد فەتحی ڕکابەری دەکرد، بە هیوای گەڕانەوە بۆ خولی سەرەکی. ڕێگەی گەڕانەوە درێژ بوو: یانەکە چەند وەرزێک لە پلە دووەم و سێیەمدا بەسەر برد، چەند جارێ ڕێکخستنەوەی کارگێڕی بەسەر هاتنی، و کۆتاکانی یاریزانانی ڕکابەرانە بەهێواش دیسان دروست کردەوە. لە وەرزی ٢٠٢٤–٢٠٢٥دا، مووسڵ دوری پلەی پێشکەوتووی عێراقی بردەوە (پلەی دووەم، کە لە پێش وەرزی ٢٠٢٣–٢٠٢٤ـدا لە دوری پلەی یەکەمەوە دیسان ناولێ کرابوو) و لە تەنیشت هاوپێشکەی شامپیۆنی، الغرّاف، پشت پلە کرا. بۆ وەرزی ٢٠٢٥–٢٠٢٦، یانەکە گەڕایەوە بۆ خولی ستارەکانی عێراق — خولی سەرەکی کە دیسان ناولێ کرابوو — لە تەنیشت یانەی الغرّاف و ئەمانەی بەغدادا، کە لە دواوەی هەڵبژاردنە پشت-پلەییەکانی پلەی دووەمەوە چوون.
لە دەرەوەی یانەی مووسڵ، ڕووناوەی تۆپی پێی پارێزگاکە چەند یانە بچووکتری دەگرتەوە کە لە چەند خاڵدا لە هەرەمی نیشتمانیدا ڕکابەری کردبوو. یانەی الحدباء، کە لە منارەی هاودەنگدارەی شارەکەوە ناولێ کراوە، دیمەنێکی پەرشێزی پلەی خوارتر بووە. یانەکانی ئاستی قەزا لە تەلعەفەر، حەمدانیە، تەلکێف و سنجار، چالاکیی تۆپی پێیان لە ئاستی پلەی سێیەم و چوارەم پاراستووە، بە بەشدارییەک کە بارودۆخی نیشتەجێیی و سیاسیی ناوچەیی دەنوێنێ؛ بەتایبەتی، یانەیەکی تورکمانیی تەلعەفەربنکە بوونێکی نزیک بە بەردەوام لە پلە خوارترەکاندا پاراستووە و وەک خاڵی سەرنج بۆ کلتووری تۆپی پێی بەهێزی شارەکە خزمەت دەکا. دوری هەرێمیی نەینەوا، نەوەی ڕکابەرییەکەی ١٩٥٠، لە ژێر هەرەمی نیشتمانیدا کار دەکا و وەک سیستەمی خوراندنەوە خزمەت دەکا؛ بوار سەرەکی بوو کە لێی یاریزانانی تۆپی پێی پاش-٢٠١٧ دیسان دروست کرابوون.
سێیەم · یاریزانان و بەشداریی تیمی نیشتمانی
نەینەوا بەخشینێکی چەسپێنراو بەڵام هەرگیز نا-سەرسوڕهێن لە یاریزانان بۆ تیمی تۆپی پێی نیشتمانیی پیاوانی عێراقی بەخشیوە. زۆربەیان بەناو سیستەمی نەوەی نوێی یانەی مووسڵ هاتوون، یەک یاخود دوو وەرزی نێودەوڵەتیی پیاوانی لە دوای ئەو ساڵانەی کاتێک شێوەی یانەی ئەوانی سەرنجی بۆ بردبوون، یاری کردووە، و گەڕاونەتەوە بۆ تۆپی پێی یانەیی. پارێزگاکە کاپتنی تیمی نیشتمانیی عێراقیی لە یادەوەری ئەمساڵدا بەرهەم نەهێناوە؛ نە یاریزانێک لە بەرزایی نێودەوڵەتیی یۆنس مەحمود (کاپتنی تیمێک کە کووپی ئاسیای ٢٠٠٧ـی بردووە) لە هێزی ئاسمانی، نە نەوەی ستارەکانی یانەکانی هەولێر و بەغداد. ئەوەی بەرهەم هێناوە، بەشێوەیەکی نمونەییترانە، زنجیرەیەکی درێژی پیشەمەندانی ناوەند-کاریگەری بەهێزە: بەرگران و یاریزانانی ناوەند کە مەرکەزی یەکەمی تیمیان لە یانەکانی پلەی دووەم و خولی پێشکەوتووی نزمتردا بۆ چەند ساڵێک لە جارێکدا پاراستووە، هەندێ جار دەچوون بۆ تیمی نیشتمانی. ئەلی ئوسامە، کە لە کاتی داگیرکردنی ٢٠١٤دا کاپتنی یانەی مووسڵ بوو، یەکێک لە یاریزانانی بوو کە لە ململانێکەدا لێ کەوتە جێ — چارەنووسێک کە چەند هاوقۆڵگۆلانی و کارمەندانیشی لە ماوەی داگیرکردندا هاوبەشی پێ کردووە.
نەوەی پاش-٢٠١٧، بەشێوەیەکی نمونەیی بۆ تۆپی پێی پاش-ململانێ، گەنجترە و کەمتر دامەزراوەیی پیشاهاتوویە لە پێشینەکانی. تیمی شامپیۆنی پلەی دووەمی ٢٠٢٤–٢٠٢٥ کە پشت پلەی بۆ خولی ستارەکان بەدەست هێنا، لە تێکەڵێکی گەڕاوەکانی مووسڵ-لەدایکبوو، یاریزانانی هاتوو لە دوری هەرێمیی نەینەوا، و چەند هاوردەکراوی ناوەند-کار لە بەغداد و هەولێرەوە، پێک هاتبوو. نوێنەرایەتیی تیمی نیشتمانیی عێراقی کە لەو تیمەوە لە وەرزەکانی پێشدا دەردەکەوێ، تاقیکردنەوەی سەرەکی دەبێ بۆ ئەوەی کە چەند خەتی نەوەی نوێی یانەی مووسڵ بەسەرکەوتوویی دیسان بنیات نراوەتەوە. هەتا ناوەڕاستی ٢٠٢٦، هیچ یاریزانێکی لە نەینەوا بنکە لە تیمی نیشتمانیدا مەرکەزێکی یەکەمی ڕێکچراوی نەگرتبوو؛ چەندیان لە تیمی نیشتمانیی فراوانتر یاخود لە هەڵبژاردنی ژێر ٢٣ ساڵدا بوون.
چوارەم · یاریگاکان و شوێنەکان
یاریگای سەرەکیی تۆپی پێی نەینەوا یاریگای مووسڵ بوو (ملعب الموصل)، کە لە ناوەندی شارەکەدا کەوتبوو. یاریگاکە وەک گرنگگەی ماڵەوەی یانەی مووسڵ لە بنیاتنانییەوە بەناو داگیرکردنی ٢٠١٤دا خزمەت کرد و چەند جار میوانداریی یارییەکانی تیمی نیشتمانیی کرد. گونجاوییەکەی بە مەترەی نێودەوڵەتی هێمن بوو — لە ڕێژەی ١٨٬٠٠٠–٢٠٬٠٠٠ تەماشاکار، لەگەڵ یەک ستاندی سەرەکی و سێ ستاندی بچووکتر، تاوێژێک لە دەوری ڕووی یارییەوە، و دامەزراوەی ڕاگەیاندن و گۆڕینەوەی جل و بەرگی بنەڕەتی. یاریگاکە شوێنی یارییە دێربییەکانی سەرەکیی تۆپی پێی شارەکە و یارییە کوپییە بەرچاوەکان بوو؛ بە واتای میعماریی شارستانیی هێمن، یەکێک لە شوێنە گشتییە زۆر سەردانکراوەکانی مووسڵ بوو.
یاریگای مووسڵ بە تەواوەتی لە جەنگی دیسان گرتنی مووسڵدا کاول کرا. داعش یاریگاکەی وەک بنکەی سەربازی لە ماوەی داگیرکردندا و وەک شوێنی ئیعدامی گشتی بەکار هێنا؛ بنیاتەکە لە ماوەی داگیرکردندا بەشێوەیەکی پلانمەند کاول کرا و لە شەڕی ٢٠١٧دا و لە چەکدارییەکانی هەوایی کە پێشڕەویی سوپای عێراقیان پشتیوانی کرد، زیاتر کاول کرا. هەتا کاتی دیسان گرتنی شارەکە، یاریگاکە کاولاو بوو، بە دانیشتنە کاولکراو، دامەزراوەی گۆڕینەوەی جل و بەرگ و ستاندی ڕاگەیاندنی فڕێدراو، و ڕووی یارییی نا-قابیلی بەکارهێنانی.
دیسان بنیاتنانی یاریگای مووسڵ لە دوای ٢٠١٧، یەکێک لە پڕۆژە ژێرخانییە شارستانییە زۆر گفتوگۆکراوەکانی پارێزگاکە بووە. وەزارەتی لاوان و وەرزشی عێراقی، بە کارکردن لەگەڵ هاوبەشە نێودەوڵەتییەکاندا، پڕۆژەکەی لە قۆناغەکاندا پێش بردووە: پاککردنەوەی پشکێنە جەنگی و چەکی نا-تەقیوەکان، نرخاندنی ساختاری ئەوەی لە یاریگای ئەسڵییەوە مابوو، و پلانێکی دیسان بنیاتنانی قۆناغ بە قۆناغ. هەتا ناوەڕاستی ٢٠٢٦، بەکارهێنانی بەشێکی دامەزراوەی دیسان بنیاتنراو بۆ ڕاهێنان و یارییەکانی پلە خوارترەکان دەستی پێ کردووە؛ بوژاندنەوەی تەواو بۆ ئاستی یارییی خولی سەرەکی، بە ڕووناکیی نێودەوڵەتیی، سیستەمی ڤیدیۆ، دامەزراوەی ڕاگەیاندن، و ڕووی یاری کە ستانداردەکانی یەکیەتی تۆپی پێی عێراقی و فیفا پێ بکا، هێشتا لە پێشڕەویدایە. ئامانجێکی گەورەتر — یاریگایەکی ئاستی ئۆلێمپی-فرە-وەرزشیی بۆ مووسڵ، توانای میوانداریی یارییەکانی ماڵەوەی تیمی نیشتمانی و یارییەکانی ڕکابەرییە ئاسیاییەکانی یانە — لە ئاستی پلانگرتندا پێش بردووە و لە ئاجێندای دیسان بنیاتنانی حکومەتی سوداندا ناسرابوو، بەڵام هێشتا لە ژێر بنیاتنانی نییە. یاریگا بچووکترەکان و ڕاهێنانگاکان لە قەزاکانی تەلعەفەر، حەمدانیە، تەلکێف و سنجار، دیسان بنیاتنراون یاخود لە ژێر دیسان بنیاتنانی لەسەر خشتە هاوشێوەکاندان.
لە دەرەوەی یاریگا تۆپی پێی مەبەستکراوەکان، کۆمپلێکسی وەرزشیی زانکۆی مووسڵ لەسەر کامپۆسی سەرەکیی زانکۆکە دامەزراوەیەکی ڕاهێنان و وەرزشی نەوەی نوێ بوو لە سەردەمی حەفتاکانەوە؛ زیانی لێ کەوتبوو لە ماوەی داگیرکردندا و بەهێواش دیسان دروست کراوەتەوە. کۆمپلێکسەکە یاریگای تۆپی پێ، تاوێژەکانی بازدان، هۆڵی سەرنشانراوی فرە-وەرزشی و حەوزی مەلەکردنی ئاستی ڕاهێنان (هەرچەند نەک ئاستی ڕکابەری) دەگرێتە خۆی. وەرزشی قوتابخانە بەناو پارێزگاکەدا لە دامەزراوە بچووکترەکانەوە کار دەکا، زۆریان لە ژێر بەرنامەی دارایی دامەزراندنی هیمنیی یونیدیپ یاخود لە ژێر بەرنامەی حکومەتی عێراقی بۆ ڕێکخستنەوەی قوتابخانە، دیسان دروست کراون.
پێنجەم · وەرزشە دیکەکان: ئاژڕاندن، قورس-هەڵگرتن، بۆکس و ئاتلێتیک
لە دەرەوەی تۆپی پێ، بەهێزترین نەریتی وەرزشیی نەینەوا بەمێژوویی لە وەرزشە بەهێزانە و ململانێیییەکاندا بووە — ئاژڕاندن لە سەر هەموو شت، لەگەڵ قورس-هەڵگرتن، بۆکس و ئاژڕاندنی نەریتیدا. نەریتی ئاژڕاندن لە مووسڵ و بەتایبەتی لە تەلعەفەردا بە سەدان ساڵ لە سیستەمی یەکیەتیی هاوچەرخ پێش دەکەوێ؛ یارییە ئاژڕاندنییە گوندی و ناو-گوندییەکان لە جەژنەکاندا (مصارعات) بەشێک لە ژیانی کلتووریی هەرێمی بوون بۆ سەدەی بیستەم، و یەکیەتی نیشتمانیی ئاژڕاندنی عێراقی بەردەوام تالێنتی لە نەینەوا بە ژمارەی نا-هاوتای لەگەڵ بەشدارییەکەی پارێزگاکە لە دانیشتووانی نیشتمانیدا هێناوە. یانەی ئاژڕاندنی پارێزگایی لە مووسڵدا شامپیۆنی نیشتمانیی لە جۆرە کێشییە یۆنانیی-ڕۆمانیی و ئازادییەکاندا لە چەند خولی ئۆلێمپیدا بەرهەم هێنا، لەگەڵ چەند ئاژڕاندنکار لە شارەکەوە کە عێراقیان لە یارییە ئۆلێمپیی، ئاسیایی و مەدیتەرانییەکاندا بەناو حەفتاکان، هەشتاکان و نەوەدەکاندا نوێنەرایەتی کرد.
کلتووری ئاژڕاندن لە تەلعەفەردا ڕیشە تایبەتی لە کۆمەڵی تورکمانە عێراقییەکاندا هەیە، لەگەڵ پەیوەندیی شێوازی و ڕکابەرانە بە نەریتە ئاژڕاندنە تورکییە فراوانترەکانی ئەناتۆلیا و ئاسیای ناوەندی. بازارەکە چەند شامپیۆنی نیشتمانیی ئاژڕاندنی عێراقی بەرهەم هێناوە و بەشێکی بەرچاو لە ڕیزی ڕاهێنانی یەکیەتییەکە دەبەخشێ. داگیرکردنی ٢٠١٤–٢٠١٧، کە زۆربەی دانیشتووانی تەلعەفەری بۆ ماوەی هەموو دوورخستەوە، هاوینی کۆمەڵی ئاژڕاندنیشی دوورخستەوە؛ بوژاندنەوەی وەرزشەکە لە بازارەکەدا لە ٢٠١٧ـەوە بەهێواش بووە.
پڕۆفایلی قورس-هەڵگرتن هاوشێوەیە، لەگەڵ ئامادەگاکانی مووسڵ-بنکە کە قورس-هەڵگرانی تیمی نیشتمانیی لە ئاستی گەنج و گەورەدا بەناو هەشتاکان و نەوەدەکاندا بەرهەم دەهێنن. تیمی قورس-هەڵگرتنی نیشتمانیی عێراقی بەمێژوویی یەکێک لە بەهێزترین ڕیزە ئۆلێمپییەکانی وڵاتەکە بووە (تەنیا مەدالیای ئۆلێمپیی عێراق هەتا ٢٠٢٦ بەردەوام مەدالیای برۆنزیی عەبدول واحید عەزیز لە چینی کێشی سووکدا لە رۆمای ١٩٦٠ـدایە)، و قورس-هەڵگرانی نەینەوا بەشێک لە تیمە نیشتمانییەکان بوون لە چەند شامپیۆنایەتی ئاسیایی و جیهانیدا.
بۆکس، تەکوۆندۆ و جودۆ یەکیەتیی پارێزگایی پاراستوون و نوێنەرایەتیی تیمی نیشتمانیی عێراقییان لە ئاستی پەرشێزدا بەرهەم هێناوە. ئاتلێتیک، بەتایبەتی ڕاکردنی دوور و دەرئەنجامەکانی فڕێدان، لە بنکەی تالێنتی بچووکترەوە سود وەرگیراوە بەڵام لە زۆربەی خولی شامپیۆنیی ئاسیاییدا نوێنەرایەتیی مووسڵ-بنکەی هەیە. مەلەکردن بە سنوورداری دامەزراوەی ڕاهێنانیی سنووردار. چەند مەلەوانی ڕکابەری مووسڵ بەمێژوویی لە حەوزی زانکۆی مووسڵدا ڕاهێنانیان کردووە یاخود بۆ دامەزراوەکانی بەغداد و هەولێر گواستراونەتەوە.
تۆپی ڕەشاش و باسکێتبۆڵ لە ئاستی قوتابخانە و زانکۆدا بەناوبانگن بەڵام یانە مووسڵ-بنکەی نیشتمانییانە هیمنیان بەرهەم نەهێناوە. دوری باسکێتبۆڵی نیشتمانیی عێراق هەندێ جار تیمە پەیوەستی مووسڵ لە ئاستی پلەی دووەمدا دەگرێتە خۆی؛ ڕووناوەی تۆپی ڕەشاش بەشێوەیەکی هاوشێوە کار دەکا. تۆپی دەستی بوونێکی بچووکتری هەیە. چەند وەرزشی ئۆلێمپی و نا-ئۆلێمپیی دیکە — دووچەرخە، شمشێر، چەکدار، تۆپی مێز، پەڕی و فوتسال — بەشدارییەکی ئاستی پارێزگاییان بەناو بەڕێوەبەرایەتیی لاوان و وەرزشی نەینەوادا پاراستووە و نوێنەرایەتیی تیمی نیشتمانیی پەرشێزی بەرهەم هێناون، بەڵام یانە ڕکابەرانە نیشتمانیی چەسپێنراویان بەرهەم نەهێناون.
شەشەم · وەرزشی ژنان
وەرزشی ژنان لە عێراقدا لە بنکەیەکی دامەزراوەیی بچووکتر لە وەرزشی پیاوان کار دەکا و ڕووبەڕووی کۆمەڵە ستانداردیی لە ناوەڕاستی ڕۆژهەڵاتدا دەبێتەوە: دامەزراوەی مەبەستکراوی سنووردار، بەرپەرسانە خێزانی و کۆمەڵایەتییەکان بۆ بەشداری لە هەندێ کۆمەڵدا، و بەرنامەی تیمی نیشتمانی بۆ وەرزشی ژنان کە لە دەیەی ڕابردووی نوێدا بەفراوانی فراوان کراوە بەڵام لە خاڵی دەستپێکی نزمەوە. تەجروبەی نەینەوا نمونەی نیشتمانییی نوێنانە، لەگەڵ ئەو پچڕانە زیادییەی کە داگیرکردنی ٢٠١٤–٢٠١٧دا قەدەغەیەکی توندی لەسەر وەرزشی ژنان لە ئەو سەرزەمینەی داعش کۆنترۆڵی کردبوو، سەپاند.
ڕێگەکانی سەرەکی بۆ وەرزشی ژنان لە پارێزگاکەدا وەرزشی قوتابخانەیە (تۆپی پێی کچان، تۆپی ڕەشاش و باسکێتبۆڵ لە ئاستی دواناوەند، لەگەڵ بەرنامەکانی پەروەردەی جەستەیی کە لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی پەروەردەی نەینەوا کۆکرابوون)، کۆلێژی پەروەردەی جەستەیی و زانستەکانی وەرزشی زانکۆی مووسڵ (کە بەرنامەی پاراڵێلی پیاوانە و ژنانە بەڕێوە دەبا)، و ژمارەی بچووکێک لە یانە و یەکیەتیی ژنان کە لە ژێر یەکیەتییە نیشتمانییە عێراقییەکان بۆ وەرزشەکانیاندا کار دەکەن. تۆپی پێی ژنان، بەتایبەتی، لە دایکبوونی تیمی نیشتمانیی ژنانی عێراقییەوە لە کۆتاییەکانی ٢٠٠٠ـدا، لە ئاستی نیشتمانیدا گەشە کردووە، و تۆپی پێی ژنانی نەینەوا-بنکە لە ٢٠١٨ـەوە لە بنکەیەکی نزیک بە سفرەوە لە ژێر پشتیوانی بەرنامەکانی گەشە پێدانی ژنان لە یەکیەتی تۆپی پێی عێراقیدا، گەشە کردووە.
ئاژڕاندنی ژنان لە ئاستی نێودەوڵەتیدا بەرنامەیەکی بچووک بەڵام گەشە کردوویی لە عێراقدا هەیە؛ تەکوۆندۆ و بۆکس ئاتلێتە ژنانی تیمی نیشتمانیی عێراقییان بەرهەم هێناوە، چەندیان لە نەینەواوەن. ئاتلێتیک و مەلەکردن بەشدارییەکی ژنانی مووسڵ-بنکەیان لە ئاستی قوتابخانە و زانکۆدا هەبووە. بوژاندنەوەی وەرزشی ژنان لە نەینەوا لە ٢٠١٧ـەوە یەکێکە لە بوارە کەمتر-بەرچاوەکان بەڵام گرنگترەکان کە تێیدا سیستەمی وەرزشی پارێزگاکە دیسان دروست کراوەتەوە.
حەوتەم · وەرزش لە ژێر داگیرکردندا، ٢٠١٤–٢٠١٧
قەدەغەکردنی داعش بۆ وەرزشی ڕێکخراو یەکێک بوو لە ئەو ئەلێمەنتە زیاتر بەرچاوەکانی قەدەغەکردنی فراوانتری گرووپەکە بۆ ژیانی شارستانی وەک مووسڵ ناسیبووی. یارییەکانی تۆپی پێ، فعالیەتە ڕێکخراوەکانی ئاژڕاندن و قورس-هەڵگرتن، بەرنامەکانی پەروەردەی جەستەیی قوتابخانە، و وەرزشی ژنان هەموو لە ئەو سەرزەمینەی گرووپەکە کۆنترۆڵی کردبوو، بەڕاشکاوی قەدەغە کرابوون. یاریزانان، ڕاهێنەران و کارمەندانی یەکیەتی هەدف کران؛ چەندیان ئیعدام کران، چەندی تر هەڵاتن، چەندی دیکە بە دەستەبەری بە ڕاشکاوی لە وەرزشەکە لێ بکەونەجێ کاتێک لە نهێنیدا ڕاهێنانیان بەردەوام بوو، نەجاتیان کرد. تیمی تۆپی پێی نیشتمانیی پیاوانی لە دەرەوەی سەرزەمینی داگیرکراوەوە بەردەوام بوو لە کارکردن، بەڵام بەشی نەینەوای بۆ ماوەی لێ کەوتە جێ.
یاریگای مووسڵ خۆی، وەک لە § چوارەمی سەرەوەدا تێبینی کرا، لەلایەن دەسەڵاتی داگیرکار وەک بنکەی سەربازی و وەک شوێنی ئیعدامی گشتی بەکار هاتبوو. دامەزراوە وەرزشییە دیکەکان — یاریگا بچووکترەکان، ڕاهێنانگاکان، هۆڵە وەرزشییەکان، حەوزە مەلەکردنەکان — بەشێوەی جیاواز دەستی بەسەرداگیرابوون، زیانیان لێ کەوتبوو یاخود کاول کرابوون. کۆمپلێکسی وەرزشیی زانکۆی مووسڵ زیانی لێ کەوتبوو. یانەی مووسڵ بەکرداری لە ماوەی داگیرکردندا وەک دامەزراوەیەک ڕاوەستا؛ یانەکە یاریزان و کارمەندانی زۆری لێ کەوتە جێ بەهۆی ململانێکە، لە خۆیدا کاپتنی پێشتری ئەلی ئوسامە. یاریزانانی نەجاتیان کرد و لە پارێزگاکەدا مانەوە، بەشێوەی نا-ڕێکخراو ڕاهێنانیان لە هەرکوێ توانیان بەردەوام کرد؛ ئەوانی دیکە بۆ هەولێر، دهۆک، بەغداد یاخود دوورتر، ڕاگوێزرابوون.
کۆمەڵی ئاژڕاندنی پارێزگاکە لە تەلعەفەر و مووسڵدا، بەهەمان شێوە بۆ ماوەی داگیرکردن چووە ژێر زەویوە، لەگەڵ ڕاگرتنی ژێرخانی گشتیی یانە و هۆڵە ڕاهێنانییەکان. هەندێ یارییە ئاژڕاندنە نەریتییە ناو-گوندییەکان لە ناوچە دێهاتییەکاندا بەشێوەیەکی گۆڕاو بەردەوام بوون لە کوێ کە بۆ دەسەڵاتی داگیرکار بەرچاو نەبوون. کۆکراوەی تەواوی ئەوەی کە لێ کەوتە جێ — لە ڕووی پەرەسەرپێشخستنە تاکیی ئاتلێتی، بەردەوامی دامەزراوەیی، و تەنها ئەو کۆمەڵە یاریزانە گەنجانەی کە هەرگیز ساڵانی ڕاهێنانی خۆیان وەرنەگرت — هەتا کاتێک نەوەی ئێستای وەرزشکارانی نەینەوا لێیدا تێ نەپەڕێ، بە تەواوی هەژمار ناکرێ.
هەشتەم · بوژاندنەوەی پاش-٢٠١٧
بوژاندنەوەی وەرزشی ڕێکخراو لە نەینەوا لە دوای ٢٠١٧، وەک بوژاندنەوەی زۆربەی شتە دیکەکانی پارێزگاکە (بەراورد بکە لەگەڵ مدخلەکانی پەروەردە، تەندروستی و ژێرخانماندا)، لەلایەن کۆمەڵێک لە دامەزراوە فدراڵییە عێراقییەکان، بەڕێوەبەرایەتیی پارێزگایی، پشتیوانی نێودەوڵەتی، و چەسپێنانی هەڵسوڕاوانی ناوچەیی، بەڕێوەبردنی کراوە. کلیلە بەروار و دامەزراوەکان ئەمانەن:
ئابی ٢٠١٨: یانەی مووسڵ بۆ یەکەم جار لە چوار ساڵدا گەڕایەوە بۆ تۆپی پێی ڕکابەری، ٠–٠ یەکسانی لەگەڵ مەیسان لە دوری یەکەمی عێراقدا کرد. یارییەکە لە یەکەم ڕۆژی یارییی گرووپی الف لە جۆلەی کۆتاییی پلەکەدا بوو، کە مووسڵ بە هیوای گەڕانەوە بۆ خولی پێشکەوتوو بۆ یەکەم جار لە دوای ٢٠١١ بوو. یەکیەتی تۆپی پێی عێراقی، پخشکارایی نیشتمانیی عێراقی، و کۆمەڵە بچووکێک لە لایەنگرانە گەڕاوەکانی مووسڵ ئامادە بوون؛ یارییەکە لە بەرفراوانیدا لە ڕاگەیاندنی وەرزشی عێراقیدا وەک چیرۆکی گەڕانەوەی تۆپی پێ هاتە ڕاگەیاندن. ڕێگەی لە دوری یەکەمەوە بۆ گەڕانەوە بۆ خولی سەرەکی، شەش وەرزی تەواوی پێ چوو.
لە ٢٠١٨ تا ٢٠٢٤، کاری پاراڵێل لە چەند ڕووسازدا پێش چوو: پاککردنەوەی یاریگای مووسڵ و دیسان بنیاتنانی بەشێکی، بوژاندنەوەی کۆمپلێکسی وەرزشیی زانکۆی مووسڵ، دیسان کردنەوە و دیسان بنیاتنانی بەرنامەکانی پەروەردەی جەستەیی قوتابخانە بەناو بەڕێوەبەرایەتیی پەروەردەی نەینەواوە، چالاککردنەوەی بەهێواشانەی یەکیەتییە پارێزگاییەکان بۆ ئاژڕاندن، قورس-هەڵگرتن، بۆکس، ئاتلێتیک و وەرزشە تیمییەکان، و دیسان بنیاتنانی کادری یاریزانان و بەڕێوەبردنی یانەی مووسڵ. بەرنامەکانی نێودەوڵەتی — دارایی دامەزراندنی هیمنیی یونیدیپ (لە مدخلی ژێرخانمان چارەسەر کراوە)، پشتیوانی دوولایی لە کۆنفیدراسیۆنی تۆپی پێی ئاسیا و بەرنامەکانی تۆپی پێی پاش-ململانێی فیفا، پشتیوانی لە تۆڕەکانی دیاسپۆرای عێراقی — داراییە فدراڵییەکەیان بەناو وەزارەتی لاوان و وەرزش و بەڕێوەبەرایەتیی پارێزگاییدا تەواو کرد.
لە وەرزی ٢٠٢٤–٢٠٢٥دا، مووسڵ دوری پلەی پێشکەوتووی عێراقی بردەوە و لە تەنیشت هاوپێشکەی شامپیۆنی الغرّاف پشت پلە کرا. یارییی پشت-پلە-دەستەبەرکردنی بهاری ٢٠٢٥ یەکەم جار بوو لە دوای ٢٠١٤ کە شارەکە لە ئاستی نیشتمانیدا دەستکەوتێکی وەرزشییی ئاهەنگ گرت، و بابەتی ئاهەنگگرتنی گەلیی گەورە بوو لە مووسڵدا و بەناو کۆمەڵگەکانی دیاسپۆرای عێراقیشدا. وەرزی خولی ستارەکانی عێراقی ٢٠٢٥–٢٠٢٦، کە لە ئابی ٢٠٢٥دا دەستی پێ کرد، یانەی مووسڵی لە تەنیشت حەڤدە یانەی پاراستوو و دوو پشت-پلەکراوی دیکە، یانەی الغرّاف و ئەمانەی بەغداد، گرتە خۆی.
نۆیەم · دامەزراوە وەرزشییەکان
میعماریی دامەزراوەیی وەرزشی ڕێکخراو لە نەینەوا لەسەر سێ پاتاو دامەزراوە. یەکەم بەڕێوەبەرایەتیی لاوان و وەرزشی نەینەوایە، لقی پارێزگایی وەزارەتی فدراڵیی لاوان و وەرزش، کە داراییکردنی وەرزشی گشتی بۆ پارێزگاکە بەڕێوە دەبا، یەکیەتیی پارێزگایی و یانەکان کۆ دەکاتەوە، بەرنامەکانی وەرزشی قوتابخانە بە هاوبەشی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتیی پەروەردە بەڕێوە دەبا، و ژمارەی بچووکێک لە دامەزراوەی وەرزشیی پارێزگایی ڕاستەخۆ بەکار دەهێنێ. ئۆفیسەکانی بەڕێوەبەرایەتییەکە لە ماوەی داگیرکردندا زیانی لێ کەوتبوو و بەهێواش دیسان دروست کراوەتەوە؛ بودجەی ساڵانەی هێشتا لە ڕووی قەبارەی ئەرکی دیسان دروستکردنەوەی کە سەرپەرشتی دەکا، هێمنە.
پاتاوی دووەم کۆلێژی پەروەردەی جەستەیی و زانستەکانی وەرزشی زانکۆی مووسڵـە (کلیة التربیة البدنیة وعلوم الریاضة)، بەشێک لە زانکۆی مووسڵ (لە مدخلی پەروەردەماندا، § سێیەم، چارەسەر کراوە). کۆلێژەکە مامۆستایانی پەروەردەی جەستەیی، ڕاهێنەران و زانایانی وەرزشی بۆ ناوچەی فراوانتری ڕاهێنانی دەدا؛ بەرنامەی بەکالۆریۆس و دەرچوونی دوای-بەکالۆریۆس بەڕێوە دەبا؛ و چالاکیی توێژینەوەی لە فیزیۆلۆژی وەرزش، پزیشکیی وەرزشی، تیۆریی ڕاهێنان، و ئەتیکی فێرکردنی پەروەردەی جەستەیی پاراستووە. دامەزراوەکانی کۆلێژەکە لە ماوەی داگیرکردندا زیانی لێ کەوتبوو و بەهێواش دیسان دروست کراوەتەوە. دەرچوونەکانی کادری پەروەردەی جەستەیی بۆ قوتابخانە دواناوەندە پارێزگاییەکان، کادری ڕاهێنانی بۆ زۆربەی یەکیەتیی پارێزگایی، و بنکەی توێژینەوەی بۆ سیاسەتی وەرزشی لە ناوچەکەدا، دەبەخشێ.
پاتاوی سێیەم سیستەمی یانە و یەکیەتی ڕاستەخۆیە. یەکیەتییەکان بۆ هەر وەرزشێک — تۆپی پێ، ئاژڕاندن، قورس-هەڵگرتن، بۆکس، ئاتلێتیک، مەلەکردن، تۆپی ڕەشاش، باسکێتبۆڵ و وەرزشە بچووکترەکان — لە ژێر چەترەکانی یەکیەتیی-نیشتمانییەکانیان لەگەڵ لقە پارێزگاییەکانی لە نەینەوادا، کار دەکەن. یانەی مووسڵ، یانەی الحدباء و یانە پارێزگاییە بچووکترەکان وەک یانە وەرزشییە تۆمارکراوەکان لە ژێر چوارچێوەی ڕێسایی وەزارەتدا کار دەکەن. وەرزشی قوتابخانە، لە ئاستی قوتابخانەدا لەلایەن بەڕێوەبەرایەتیی پەروەردە بە هاوبەشی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتیی لاوان و وەرزش حکومڕانی دەکرێ، خاڵی چوونە ژوورەوە دەبەخشێ کە لێی زۆربەی وەرزشکارە ڕکابەرەکانی پارێزگاکە بۆ یەکەم جار ناسراون.
بەناو ئەو سێ پاتاوەدا، دیسان بنیاتنانی پاش-٢٠١٧ نا-هاوسەنگانە پێش چووە. یانەکان و یاریگا سەرەکییەکان زۆربەی سەرنجی گشتییان وەرگرتووە؛ میعماریی دامەزراوەیی — یەکیەتیی، چوارچێوەکانی ڕێسایی، پەیوەندییە کاراکارەکانی نێوان بەڕێوەبەرایەتییەکە، کۆلێژی زانکۆکە و یانەکان — بەهێواشتر دیسان دروست کراوەتەوە. هەتا ٢٠٢٦، سیستەمەکە کاراکارە بەڵام هێشتا لە ئاستی پێش-٢٠١٤ یاخود قووڵیی ڕکابەری نییە. ڕێگەی لێرە بۆ کلتووری وەرزشیی نەینەواییی بە تەواوی بوژاوەتەوە — ئەوەی کە لێی یانەی مووسڵ بۆ مەدالیا لە ئاستی خولی ستارەکاندا ڕکابەری دەکا نەک شەڕکردن دژی دواخستن، ڕیزە ئۆلێمپییەکان بە ژمارەی پێش-٢٠١٤ نوێنەرایەتیی نیشتمانیی بەرهەم دەهێنن، و وەرزشی ژنان دەگاتە بنکە دامەزراوەییەکەی کە لە شوێنە دیکەی عێراقدا گەیشتووە — بابەتی ساڵە نەک مانگ، و پشتی بەو پشتیوانییە فدراڵی و نێودەوڵەتییە چەسپێنراوەی هەیە کە دیسان دروست کردنەوەی پارێزگاکەی دیکە دەخوازێ.
سەرچاوەکان
- ویکیپیدیا (٢٠٢٥). «یانەی مووسڵ» — یانەی پیشەییی تۆپی پێی عێراقی، مووسڵ.
- ویکیپیدیا (٢٠٢٥). «خولی ستارەکانی عێراق» — ئاستی سەرەکیی سیستەمی دوری تۆپی پێی عێراقی.
- ویکیپیدیا (٢٠٢٥). «دوری پلەی پێشکەوتووی عێراقی» — دوری ئاستی دووەم.
- ویکیپیدیا (٢٠٢٥). «سیستەمی دوری تۆپی پێی عێراقی» — نیگایەکی گشتی لەسەر ساختاری هەرەم.
- Grokipedia (کانوونی دووەمی ٢٠٢٦). «دوری پلەی پێشکەوتووی عێراقی» — تەرکیبی وەرزی ٢٠٢٥–٢٠٢٦ لە خۆیدا پشت پلەی یانەی مووسڵ.
- Sportmonks (کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥). فەرهەنگی «دوری پێشکەوتووی عێراقی» — مێژووی دوری و هاوبەشیی لالیغای ٢٠٢٣.
- Sofascore (٢٠٢٦). «پلەی پێشکەوتووی عێراقی» — شامپیۆنی مەدالیای ئێستا یانەی مووسڵ.
- SoccerIraq.net (ئابی ٢٠١٨). «تۆپی پێ سەرئەنجام بۆ مووسڵ گەڕایەوە دوای ڕزگاری لە داعش» — مووسڵ دژی مەیسان ٠–٠، ئابی ٢٠١٨، گەڕانەوەی تۆپی پێ بۆ پارێزگاکە.
- BBC Sport, Reuters, الجزیرة (٢٠١٧–٢٠١٨). گەرنامەی کاولکردنی یاریگای مووسڵ لە ماوەی جەنگی مووسڵدا.
- یەکیەتی تۆپی پێی عێراقی (٢٠٢٤). ئاماری ساڵانە لەسەر ساختاری دوری نیشتمانی، تۆمارکردنی یانە، و بەرنامەکانی تۆپی پێی ژنان.
- وەزارەتی لاوان و وەرزشی عێراقی (٢٠٢٤). ڕاپۆرتی بەرنامەکانی ساڵانە و بودجەی بەڕێوەبەرایەتیی پارێزگایی نەینەوا.
- زانکۆی مووسڵ، کۆلێژی پەروەردەی جەستەیی و زانستەکانی وەرزش (٢٠٢٤). ماڵپەڕی دامەزراوەیی و کاتالۆگی بەرنامەکان.
- لیژنەی ئۆلێمپیی نیشتمانیی عێراق (٢٠٢٤). ڕاپۆرتی بەرنامەی خولی ئۆلێمپی و نوێنەرایەتیی ئاتلێت بەپێی پارێزگا.
- FIFA (٢٠١٨–٢٠٢٤). بەرنامەکانی گەشە پێدانی تۆپی پێی پاش-ململانێ لە عێراقدا.
- کۆنفیدراسیۆنی تۆپی پێی ئاسیا (٢٠١٨–٢٠٢٤). بەرنامەکانی هاوکاری لەگەڵ یەکیەتی تۆپی پێی عێراقی.
- یونیدیپ عێراق (٢٠٢٤). دارایی دامەزراندنی هیمنی — پڕۆژەکانی ژێرخانی وەرزشی لە نەینەوا.
- The Athletic، ESPN (٢٠٢٤–٢٠٢٥). گەرنامەی نێودەوڵەتی لەسەر کەمپینی پشت-پلەکردنی یانەی مووسڵ لە ٢٠٢٤–٢٠٢٥دا.